Nội dung chính
Viêm màng não do Neisseria meningitidis (não mô cầu) đang gây lo ngại khi liên tiếp xuất hiện các ca nặng tại các bệnh viện trung ương. Bài viết tổng hợp thông tin chi tiết về những trường hợp nguy kịch, cách chẩn đoán, điều trị và biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch
Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai ghi nhận một ca bệnh viêm màng não não mô cầu với diễn biến nhanh, đe dọa tính mạng. Bệnh nhân được chuyển lên từ tuyến dưới trong trạng thái hôn mê sâu, suy hô hấp, sốt cao liên tục, xuất huyết tiêu hóa và ban xuất huyết hoại tử trên da.
Tiểu sử bệnh nhân: 8/1 xuất hiện mệt mỏi, ớn lạnh, tự truyền dịch tại nhà không cải thiện; 10/1 sốt cao hơn, xuất hiện ban xuất huyết vùng cổ‑ngực, không đau đầu nhưng mệt nặng, được đưa cấp cứu. Bệnh nhân có tiền sử viêm gan B mạn tính, loét dạ dày, polyp dạ dày và gout.
Khi nghi ngờ viêm màng não, đội ngũ y tế ngay lập tức cách ly, thực hiện xét nghiệm máu, dịch ngoáy họng và chọc dịch não tủy. Kết quả PCR xác định Neisseria meningitidis, đồng thời người tiếp xúc gần (gia đình, nhân viên y tế) được kê thuốc dự phòng và thông báo tới cơ quan y tế theo Thông tư 54/2015/TT‑BYT.
Hiện bệnh nhân đang được điều trị đa chuyên khoa, bao gồm kháng sinh đặc hiệu, hỗ trợ hô hấp và quản lý các biến chứng tiêu hóa. Đến sáng 15/1, bệnh nhân đã rút ống nội khí quản, sốt giảm, tỉnh táo và tiến triển ổn định.
Bệnh lây nhanh, diễn biến cực kỳ nguy hiểm
PGS.TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh, viêm màng não não mô cầu lây qua đường giọt bắn, dễ bùng phát trong môi trường đông người như ký túc xá, doanh trại quân đội, trường học.
Đối tượng dễ mắc bệnh chủ yếu là thanh thiếu niên và người trẻ chưa có miễn dịch hoặc chưa tiêm vắc xin. Tỷ lệ người mang mầm bệnh không triệu chứng dao động 5‑20%, tạo nguồn lây truyền tiềm năng.
Bệnh có thể tiến triển nhanh sang viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng và tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi sống sót, bệnh nhân có nguy cơ để lại di chứng nặng như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất
Các chuyên gia khẳng định vắc xin là giải pháp duy nhất ngăn ngừa viêm màng não do não mô cầu. Tại Việt Nam, các nhóm huyết thanh thường gặp bao gồm A, B, C, Y và W.
Người dân, đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và chiến sĩ mới, cần tiêm đầy đủ vắc xin theo khuyến cáo, duy trì vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi tham gia các hoạt động tập trung đông người và khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ: sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng gáy, nhạy cảm với ánh sáng hoặc xuất hiện ban xuất huyết dưới da.
“Chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng, nhất là trong thời điểm nhiều lễ hội, hội họp đông người,” các chuyên gia nhấn mạnh.
Thống kê 2015‑2025 cho thấy Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tiếp nhận hơn 10 ca bệnh do não mô cầu xâm lấn, trong đó 5 ca năm 2025 có diễn biến nặng, nguy kịch.
Kết luận
Viêm màng não do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tiến triển nhanh và có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được can thiệp kịp thời. Việc tiêm vắc xin đầy đủ, duy trì vệ sinh cá nhân và phát hiện sớm các triệu chứng là chìa khóa ngăn ngừa dịch bệnh lan rộng.
Hãy chia sẻ bài viết để nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo vệ sức khỏe gia đình bạn.
