Con gái 33 tuổi, tốt nghiệp đại học, vẫn sống dựa vào bố mẹ – một hiện tượng đang gây tranh cãi trong xã hội hiện đại.

Câu chuyện thực tế

Nhiều trẻ ngày nay được bao bọc và chiều chuộng quá mức từ khi mới sinh ra, vô tình dẫn đến việc chúng quen với việc được đáp ứng mọi nhu cầu, chỉ biết hưởng thụ và đòi hỏi, mà dần quên đi trách nhiệm của bản thân.

Ví dụ điển hình là câu chuyện của Phạm Thành Kim, 33 tuổi, sinh ra trong một gia đình nông dân ở Đường Sơn (Hà Bắc, Trung Quốc). Cô tốt nghiệp đại học cách đây 10 năm, nhưng sau khi thử sức ở một số công việc – bán hàng, công ty quảng cáo – đều bỏ dở vì “á m ảnh sợ xã hội” hoặc xung đột với sếp.

Không thể duy trì công việc ổn định, Thành Kim quyết định quay về quê, sống cùng bố mẹ đã ở tuổi 65‑70. Suốt ngày cô chỉ ăn, ngủ, xem TV và thỉnh thoảng cãi nhau với cha mẹ. Khi bị cha mẹ trách là “ăn bám”, cô lại cho rằng đây là “phong trào của giới trẻ hiện đại”.

Cuối cùng, khi bố mẹ ném quần áo và đuổi cô ra khỏi nhà, cô đáp lại một câu khiến bố mẹ “chết đứng”: “Đã sinh tôi ra thì phải nuôi tôi!” Kết quả là, cha mẹ phải tiếp tục nuôi cô dù đã 33 tuổi.

Bài học rút ra: 5 nguyên tắc nuôi con tự lập

1. Dạy tinh thần trách nhiệm từ những việc nhỏ nhất

Ngay từ khi còn nhỏ, trẻ cần được giao những nhiệm vụ phù hợp như tự dọn đồ chơi, giúp việc nhà, chuẩn bị đồ dùng cá nhân. Những việc tưởng chừng nhỏ bé sẽ giúp trẻ hình thành ý thức rằng mỗi thành viên đều có trách nhiệm chung, không phải mọi thứ đều mặc nhiên được phục vụ.

2. Tránh nuông chiều và đáp ứng mọi yêu cầu

Việc luôn nói “được” khiến trẻ tin rằng mọi mong muốn là hiển nhiên. Cha mẹ cần học cách nói “không” đúng lúc, để con hiểu rằng để đạt được điều mình muốn, cần nỗ lực và chịu trách nhiệm.

3. Rèn khả năng đối mặt với khó khăn và thất bại

Áp lực học tập, mâu thuẫn công việc hay những lời phê bình là điều không thể tránh. Thay vì can thiệp quá mức, cha mẹ nên đồng hành, lắng nghe và hướng dẫn con cách giải quyết vấn đề, giúp trẻ không bỏ cuộc khi gặp khó khăn.

4. Giúp con hiểu giá trị của lao động và sự tự lập

Cho trẻ trải nghiệm thực tế kiếm tiền, quản lý chi tiêu và tự lo cho cuộc sống. Khi hiểu rằng mỗi đồng tiền đổi bằng mồ hôi, trẻ sẽ trân trọng thành quả lao động và không xem việc sống dựa dẫm là điều hiển nhiên.

5. Yêu thương nhưng đặt ra nguyên tắc rõ ràng

Yêu con không đồng nghĩa với việc nuôi con suốt đời trong sự phụ thuộc. Cha mẹ cần thiết lập ranh giới về trách nhiệm và lựa chọn cuộc sống khi con đã trưởng thành. Sự nghiêm khắc đúng lúc là cách yêu thương lâu dài, giúp con tự đứng vững và không trở thành gánh nặng cho gia đình.

Như WHO (2022) đã chỉ ra, trẻ em bị bao bọc quá mức có nguy cơ cao phát triển các vấn đề tâm lý như lo âu và thiếu kỹ năng tự quản lý. Vì vậy, việc thiết lập các nguyên tắc giáo dục rõ ràng không chỉ giúp con trưởng thành mà còn bảo vệ sức khỏe tinh thần của cả gia đình.

Áp dụng 5 bước trên, cha mẹ có thể chuyển đổi từ việc “nuôi con” sang “định hướng con” – giúp con tự lập, có trách nhiệm và sẵn sàng đối mặt với thế giới.