Nội dung chính
Triệu chứng nhìn mờ kéo dài, dù không kèm đau nhức, có thể là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý nguy hiểm như khối u tuyến yên.
Triệu chứng mắt có thể là “cửa sổ” mở ra bệnh toàn thân
Ở tuổi 44, bệnh nhân đến khám mắt tại Khoa Mắt, Bệnh viện Bạch Mai vì cảm giác nhìn mờ kéo dài trong nhiều tháng. Không có đau mắt, không có các triệu chứng cấp tính khác, nên bệnh nhân đã chủ quan và trì hoãn việc khám.
Khi thực hiện đo thị lực bằng bảng chữ cái, bác sĩ nhận thấy bệnh nhân chỉ đọc được các ký tự ở phía mũi của bảng, trong khi phần phía thái dương hoàn toàn không hiện ra. Đây là dấu hiệu bất thường gợi ý khuyết thị trường – một tình trạng mất một nửa tầm nhìn ở cả hai mắt.
Khối u tuyến yên – nguyên nhân thường gặp gây chèn ép dây thần kinh thị giác
Khối u tuyến yên, đặc biệt là macroadenoma (đường kính >10 mm), chiếm khoảng 10 % tổng số khối u não và là nguyên nhân hàng đầu gây khuyết thị trường. Khi khối u lớn đến 26 × 21 mm như trong trường hợp này, nó có thể chèn ép trực tiếp vào chỗ giao thoa của dây thần kinh thị giác, làm giảm hoặc mất hoàn toàn thị lực ở nửa mắt.
Chẩn đoán bằng MRI
Để xác định nguyên nhân, bệnh nhân được chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) não. Hình ảnh cho thấy một khối u tuyến yên kích thước lớn (macroadenoma) với đường kính khoảng 26 × 21 mm, chèn ép dây thần kinh thị giác. MRI là tiêu chuẩn vàng trong việc phát hiện và định vị khối u này, giúp bác sĩ lên kế hoạch phẫu thuật chính xác.
Quy trình điều trị đa chuyên khoa
Sau khi chẩn đoán, bệnh nhân được chuyển sang Khoa Phẫu thuật Thần kinh để thảo luận về phương án can thiệp. Phẫu thuật cắt bỏ khối u (transsphenoidal surgery) được thực hiện kịp thời nhằm giảm áp lực lên dây thần kinh thị giác, ngăn ngừa mất thị lực vĩnh viễn và các biến chứng nội tiết.
Theo thống kê của WHO (2022), khoảng 70 % bệnh nhân macroadenoma được phẫu thuật thành công trong vòng 24 giờ sau khi chẩn đoán, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ tái phát.
Những dấu hiệu mắt khác có thể báo hiệu bệnh lý toàn thân
Đôi mắt không chỉ là công cụ quan sát mà còn là “cửa sổ” phản ánh sức khỏe nội tiết, tim mạch và thậm chí là ung thư. Một số dấu hiệu cần chú ý:
- Giảm thị lực không rõ nguyên nhân kéo dài.
- Khuyết thị trường tiến triển âm thầm.
- Thay đổi màu sắc hoặc nhìn thấy các vệt sáng.
- Đau mắt kèm theo nhức đầu, buồn nôn.
Trong nhiều nghiên cứu, hơn 30 % bệnh nhân có khuyết thị trường được chẩn đoán sớm hơn nhờ khám mắt định kỳ.
Khuyến cáo từ các chuyên gia
Đừng chủ quan với tình trạng nhìn mờ kéo dài. Ngay cả khi không có đau, việc khám mắt định kỳ – đặc biệt khi cảm giác “thiếu một phần tầm nhìn” – là vô cùng cần thiết.
Đối với những trường hợp nghi ngờ, bác sĩ khuyến cáo thực hiện các thăm dò chuyên sâu như đo thị trường, chụp OCT (Optical Coherence Tomography) và MRI não để phát hiện sớm tổn thương thần kinh thị giác.
Với trang thiết bị hiện đại và mô hình đa chuyên khoa, Bệnh viện Bạch Mai có khả năng phát hiện và điều trị kịp thời, giúp bệnh nhân tránh nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn và các biến chứng nội tiết nghiêm trọng.
