Nội dung chính
Hóc xương cá không chỉ gây đau đớn mà còn có thể biến thành tình huống nguy hiểm đến tính mạng nếu bạn tin vào các “mẹo” dân gian không có cơ sở khoa học.
Hóc xương cá là gì và tại sao lại nguy hiểm?
Khi một mảnh xương cá, xương gà hoặc bất kỳ dị vật nào cắt xuyên qua niêm mạc họng, nó có thể dính vào các cấu trúc nhạy cảm như thanh quản, sụn phễu, hoặc thậm chí xâm nhập tới tuyến giáp. Nếu không được xử trí kịp thời, dị vật có thể gây chảy máu, nhiễm trùng, hoặc tắc nghẽn đường thở – những biến chứng có thể đe dọa tính mạng.
Các trường hợp thực tế: Khi “mẹo” truyền miệng gây tai nạn
Trường hợp 1: Bệnh nhân 85 tuổi – “nuốt cơm nhiều lần”
Một bà cụ 85 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và tiểu đường, sau bữa ăn cá cảm thấy nuốt vướng và đau họng. Thay vì tới bệnh viện, bà đã cố gắng nuốt cơm liên tục và dùng tay móc họng với hy vọng “đẩy” xương cá ra. Sau vài ngày, cơn đau không giảm mà còn nặng hơn, khiến bà khó ăn uống. Khi tới Bệnh viện Thống Nhất, nội soi Tai Mũi Họng phát hiện phù nề nghiêm trọng ở vùng sụn phễu trái; X‑quang và CT cho thấy một mảnh xương cá dài khoảng 1×22 mm đã xuyên ra khỏi ống tiêu hoá và cắm sâu vào thùy trái tuyến giáp.
Bác sĩ đã quyết định phẫu thuật mở cổ để lấy dị vật, đồng thời cho bệnh nhân dùng kháng sinh, kháng viêm và thuốc giảm đau. Nhờ can thiệp kịp thời, bệnh nhân đã ổn định và ra viện sau vài ngày.
Trường hợp 2: Bệnh nhân 52 tuổi – “ngậm vitamin C sủi”
Một phụ nữ 52 tuổi, sau khi ăn cá, cảm thấy đau họng và nuốt vướng. Thay vì đi khám, cô liên tục khạc nhổ, nuốt cơm và ngậm một lượng lớn vitamin C sủi, tin rằng chất sủi sẽ “tan” xương cá. Khi đến bệnh viện, cô đã gặp khó thở nghiêm trọng. Nội soi thanh quản cho thấy sụn thanh và sụn phễu phù nề nặng, che lấp gần như toàn bộ đường thở. CT xác định phù nề nghiêm trọng ở thanh thiệt, sụn phễu và đáy lưỡi, tạo nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
Bệnh nhân được nhập viện ngay, thực hiện nội soi lấy dị vật, kết hợp kháng sinh, kháng viêm, phun khí dung và giảm đau. Sau vài ngày, phù nề giảm dần, triệu chứng thở đã cải thiện đáng kể.
Tại sao các “mẹo” không hiệu quả và có thể gây nguy hiểm?
Các biện pháp như nuốt cơm, ngậm vitamin C sủi, uống nước chanh hoặc giấm không có bất kỳ bằng chứng y khoa nào chứng minh khả năng tan hoặc đẩy xương cá ra ngoài. Ngược lại, chúng có thể:
- Đẩy dị vật sâu hơn vào niêm mạc họng hoặc thậm chí xuyên qua thực quản.
- Gây bỏng, trầy xước niêm mạc do tính axit hoặc phản ứng sủi, làm tăng phù nề và nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
- Làm chậm quá trình đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế, tăng nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng nặng.
Cách xử trí đúng khi bị hóc xương cá
Bước 1: Đến cơ sở y tế ngay lập tức
Nếu cảm thấy nuốt vướng, đau họng hoặc khó thở sau khi ăn cá, hãy tới phòng khám Tai Mũi Họng hoặc bệnh viện gần nhất. Các bác sĩ sẽ dùng nội soi hoặc các kỹ thuật hình ảnh (X‑quang, CT) để xác định vị trí và kích thước của dị vật.
Bước 2: Đánh giá mức độ nguy hiểm
Nếu dị vật nằm ở vùng thanh quản, sụn phễu hoặc gần các mạch máu quan trọng, bác sĩ có thể quyết định phẫu thuật mở cổ hoặc nội soi lấy dị vật. Trong hầu hết các trường hợp, nếu được can thiệp sớm, việc lấy dị vật diễn ra nhanh chóng và bệnh nhân có thể về nhà trong ngày.
Bước 3: Theo dõi và điều trị hỗ trợ
Sau khi lấy dị vật, bệnh nhân thường được dùng kháng sinh để ngăn nhiễm trùng, thuốc giảm đau và thuốc kháng viêm để giảm phù nề. Đối với những trường hợp có phù nề nặng ở thanh quản, phun khí dung có thể hỗ trợ mở đường thở.
Kết luận và lời khuyên
Các “mẹo” dân gian như nuốt cơm, ngậm vitamin C sủi hay uống giấm không chỉ vô dụng mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây thương tích nghiêm trọng. Khi gặp triệu chứng hóc xương cá, hãy ưu tiên tìm kiếm sự hỗ trợ y tế chuyên nghiệp để bảo vệ tính mạng và giảm thiểu chi phí điều trị.
Bạn đã từng gặp trường hợp hóc xương cá? Hãy chia sẻ câu chuyện của mình và cùng nhau nâng cao nhận thức về cách xử trí an toàn.
